Có bao nhiêu loại dây cáp quang? Phân loại và cách lựa chọn cáp quang phù hợp trong năm 2026

Trong bối cảnh hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin ngày càng phát triển mạnh mẽ, dây cáp quang đã trở thành thành phần không thể thiếu trong hầu hết các hệ thống truyền dẫn dữ liệu hiện đại. Từ mạng Internet hộ gia đình, hệ thống camera giám sát, mạng LAN doanh nghiệp cho đến các tuyến backbone viễn thông quốc gia, cáp quang đóng vai trò then chốt quyết định tốc độ, độ ổn định và khả năng mở rộng của toàn bộ hệ thống.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của dây cáp quang, phân loại chi tiết các dòng cáp quang phổ biến hiện nay và cung cấp kinh nghiệm thực tế để lựa chọn cáp quang phù hợp, tối ưu hiệu quả sử dụng.

Dây cáp quang là gì? Cấu tạo, nguyên lý truyền dẫn và đặc điểm nổi bật

Dây cáp quang là loại cáp truyền dẫn tín hiệu bằng ánh sáng, sử dụng sợi quang làm từ thủy tinh tinh khiết hoặc nhựa plastic đặc biệt. Thay vì truyền tín hiệu điện như cáp đồng truyền thống, cáp quang truyền dữ liệu thông qua các xung ánh sáng, giúp đạt được tốc độ cực cao và khoảng cách truyền dẫn rất xa.

Nguyên lý hoạt động của cáp 

Tín hiệu ánh sáng được phát ra từ thiết bị phát (OLT, switch quang, converter…) và truyền dọc theo lõi sợi quang nhờ hiện tượng phản xạ toàn phần. Nhờ cấu trúc lõi – lớp phản xạ có chiết suất khác nhau, ánh sáng gần như không bị thất thoát trong quá trình truyền dẫn, ngay cả khi đi qua quãng đường hàng chục hoặc hàng trăm km.

Cấu tạo chi tiết của dây cáp 

Một sợi cáp quang tiêu chuẩn thường bao gồm 5 lớp chính:

1. Lõi sợi quang (Core)
   Là phần trung tâm có nhiệm vụ truyền ánh sáng. Lõi có đường kính rất nhỏ (chỉ vài micron), được chế tạo với độ tinh khiết cao nhằm hạn chế tối đa suy hao tín hiệu.
2. Lớp phản xạ (Cladding)
   Bao quanh lõi sợi quang, giúp ánh sáng phản xạ liên tục trong lõi mà không bị rò rỉ ra ngoài.
3. Ống đệm (Buffer Tube)
   Ống nhựa bảo vệ sợi quang, bên trong thường có gel chống ẩm giúp sợi quang không bị ảnh hưởng bởi môi trường và giảm ma sát khi thi công.
4. Lớp chịu lực trung tâm
   Đóng vai trò tăng cường độ bền cơ học cho cáp, giúp cáp chịu được lực kéo, uốn trong quá trình lắp đặt.
5. Vỏ bảo vệ ngoài
   Lớp vỏ ngoài cùng được thiết kế để chống tia UV, chống thấm nước, chịu nhiệt, chịu va đập và phù hợp với từng môi trường sử dụng như treo ngoài trời, luồn cống hoặc chôn trực tiếp.

Ưu điểm nổi bật của dây cáp quang

• Tốc độ truyền dữ liệu rất cao
• Khoảng cách truyền dẫn xa
• Không bị nhiễu điện từ, sét lan truyền
• Độ bảo mật cao, khó nghe lén
• Suy hao tín hiệu thấp
• Tuổi thọ sử dụng lâu dài

Bên cạnh đó, cáp cũng có một số nhược điểm như dễ gãy nếu uốn cong quá mức, yêu cầu kỹ thuật thi công và thiết bị hàn nối chuyên dụng.

Phân loại dây cáp quang phổ biến hiện nay

Dựa trên đặc tính truyền dẫn ánh sáng và cấu trúc lõi sợi, dây cáp hiện nay được chia thành 2 loại chính: cáp Multimode và cáp Singlemode. Mỗi loại có đặc điểm riêng, phù hợp với từng ứng dụng cụ thể.

Cáp quang Multimode

Cáp quang Multimode là loại cáp cho phép nhiều tia sáng truyền đồng thời trong lõi sợi quang. Do đó, tín hiệu truyền đi có thể bị tán sắc khi đi xa, khiến loại cáp này chỉ phù hợp với khoảng cách ngắn.

Đặc điểm kỹ thuật của cáp Multimode:

• Đường kính lõi lớn (50µm hoặc 62.5µm)
• Hoạt động ở bước sóng 850nm – 1300nm
• Khoảng cách truyền thường dưới 2km
• Hỗ trợ băng thông lớn trong phạm vi ngắn

Ứng dụng phổ biến của cáp Multimode:

• Hệ thống mạng LAN nội bộ
• Trung tâm dữ liệu (Data Center)
• Phòng máy chủ, phòng kỹ thuật
• Truyền tín hiệu công nghiệp, camera

Các dòng cáp Multimode thường gặp:

• Cáp quang Multimode 4FO
• Cáp quang Multimode 8FO
• Cáp quang Multimode OM2, OM3, OM4

Nhược điểm lớn nhất của cáp Multimode là chi phí đầu tư thiết bị cao và không phù hợp cho truyền dẫn khoảng cách xa.

Cáp quang Singlemode

Cáp Singlemode là loại cáp chỉ cho phép một tia sáng duy nhất truyền trong lõi, nhờ đó giảm tối đa hiện tượng tán sắc và suy hao tín hiệu.

Đặc điểm kỹ thuật nổi bật:

• Đường kính lõi nhỏ (~9µm)
• Hoạt động ở bước sóng 1310nm – 1550nm
• Truyền tín hiệu khoảng cách rất xa
• Độ ổn định và độ bảo mật cao

Ứng dụng thực tế của cáp Singlemode:

• Mạng viễn thông, GPON, FTTH
• Truyền dẫn backbone
• Kết nối liên tỉnh, liên khu vực
• Hạ tầng mạng doanh nghiệp lớn

Các loại cáp Singlemode phổ biến:

• Cáp quang Singlemode 2FO
• Cáp quang Singlemode 4FO
• Cáp quang Singlemode 8FO – 24FO
• Cáp quang treo, luồn cống, chôn trực tiếp

Nhờ chi phí hợp lý và khả năng mở rộng tốt, cáp Singlemode hiện đang là lựa chọn phổ biến nhất trong các dự án hạ tầng viễn thông tại Việt Nam.

Xem thêm về: Cáp Quang Luồn Cống 4FO Kim Loại

Nên chọn loại dây cáp quang nào? Kinh nghiệm lựa chọn và lưu ý khi thi công

Việc lựa chọn đúng loại dây cáp quang phụ thuộc vào nhiều yếu tố như khoảng cách truyền dẫn, môi trường lắp đặt, ngân sách đầu tư và khả năng mở rộng trong tương lai.

Tiêu chí lựa chọn phù hợp

• Khoảng cách truyền tín hiệu
• Yêu cầu về tốc độ và băng thông
• Môi trường thi công (trong nhà, ngoài trời, chôn ngầm)
• Chi phí đầu tư ban đầu và lâu dài
• Khả năng nâng cấp hệ thống sau này

Gợi ý lựa chọn theo nhu cầu

• Mạng nội bộ, khoảng cách ngắn: ưu tiên cáp Multimode
• Hạ tầng Internet, truyền xa: nên dùng cáp Singlemode
• Dự án lâu dài, mở rộng: chọn cáp Singlemode
• Môi trường khắc nghiệt: dùng cáp chôn trực tiếp, cáp luồn cống

Lưu ý quan trọng khi thi công cáp 

• Không uốn cong sợi quang vượt bán kính cho phép
• Sử dụng dao cắt và thiết bị hàn đạt chuẩn
• Bảo vệ đầu sợi quang khỏi bụi bẩn
• Kiểm tra suy hao sau khi thi công

Nếu bạn đang cần tư vấn giải pháp cáp quang cho dự án hạ tầng viễn thông, Fasttel luôn sẵn sàng hỗ trợ với các sản phẩm cáp quang và phụ kiện quang đạt chuẩn quốc tế, mức giá cạnh tranh nhất thị trường.

📞 Hotline: 0869516565
☎ Facebook: Viễn Thông Công Nghệ Việt Nam Fasttel
🌏 Website: https://fasttel.vn/
🌏 Website: https://www.cholonjsc.com/
🎵 TikTok Fasttel: https://www.tiktok.com/@fasttel.vn