Các loại cáp quang: Nên chọn Single Mode hay Multimode cho hệ thống mạng 2026?

Trong kỷ nguyên số, hạ tầng mạng đóng vai trò nền tảng cho mọi hoạt động từ viễn thông, internet, trung tâm dữ liệu đến sản xuất công nghiệp và đô thị thông minh. Trong đó, cáp quang là thành phần cốt lõi quyết định tốc độ, độ ổn định và khả năng mở rộng của toàn bộ hệ thống. Tuy nhiên, khi lựa chọn cáp quang, rất nhiều người vẫn băn khoăn giữa cáp quang Single Mode và cáp quang Multimode.

Mặc dù cả hai loại đều được sử dụng phổ biến, nhưng sự khác biệt về cấu tạo, khả năng truyền dẫn, chi phí và phạm vi ứng dụng khiến việc lựa chọn không hề đơn giản. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết, giúp bạn hiểu rõ bản chất từng loại cáp quang và đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho hệ thống mạng của mình.

Tổng quan về cáp quang Single Mode và Multimode

Cáp quang là môi trường truyền dẫn sử dụng ánh sáng để truyền dữ liệu thông qua lõi sợi thủy tinh hoặc nhựa. Dựa trên cách ánh sáng truyền trong lõi sợi, cáp quang được chia thành hai loại chính: Single Mode (đơn mode) và Multimode (đa mode).

Cáp quang Single Mode là gì?

Cáp quang Single Mode cho phép chỉ một tia sáng (một mode ánh sáng) truyền dọc theo lõi sợi tại một thời điểm. Nhờ đó, tín hiệu truyền đi theo đường thẳng gần như tuyệt đối, hạn chế phản xạ và suy hao.

Đặc điểm nổi bật của cáp quang Single Mode:

• Lõi sợi rất nhỏ (khoảng 9µm)
• Sử dụng nguồn laser
• Hỗ trợ truyền dẫn khoảng cách rất xa
• Độ suy hao thấp, tín hiệu ổn định

Single Mode thường được sử dụng trong các hệ thống mạng viễn thông, mạng trục, GPON, FTTH, liên kết giữa các tòa nhà hoặc khu công nghiệp.

Cáp quang Multimode là gì?

Cáp quang Multimode cho phép nhiều tia sáng truyền đồng thời trong lõi sợi. Do có nhiều đường đi khác nhau, tín hiệu có thể đến đích không đồng thời, gây ra hiện tượng tán sắc mode.

Đặc điểm chính của cáp quang Multimode:

• Lõi sợi lớn hơn (50µm hoặc 62,5µm)
• Sử dụng nguồn LED hoặc VCSEL
• Truyền dẫn khoảng cách ngắn
• Chi phí thiết bị thấp

Multimode thường được dùng trong trung tâm dữ liệu, mạng nội bộ LAN, phòng máy chủ hoặc các kết nối khoảng cách ngắn.

Sự khác biệt cốt lõi

Điểm khác biệt bản chất giữa Single Mode và Multimode nằm ở:

• Cách ánh sáng truyền trong lõi sợi
• Đường kính lõi
• Khả năng truyền xa
• Chi phí đầu tư hệ thống

Đây chính là yếu tố quyết định việc nên chọn loại cáp nào cho từng ứng dụng cụ thể.

Xem thêm về: Bộ Dụng Cụ Làm Cáp Quang FTTH

So sánh chi tiết cáp quang Single Mode và Multimode

Để lựa chọn chính xác, cần phân tích sâu các tiêu chí kỹ thuật quan trọng.

Đường kính lõi sợi (Core Diameter)

• Single Mode: lõi sợi ~9µm
• Multimode: lõi sợi 50µm hoặc 62,5µm
• Đường kính vỏ bảo vệ (cladding) của cả hai đều là 125µm

Lõi nhỏ của Single Mode giúp ánh sáng truyền thẳng hơn, ít phản xạ, từ đó giảm suy hao đáng kể. Ngược lại, Multimode có lõi lớn nên “thu ánh sáng” tốt hơn nhưng dễ xảy ra tán sắc.

Suy hao tín hiệu

Suy hao là yếu tố then chốt trong truyền dẫn quang:

• Single Mode có suy hao thấp hơn do chỉ có một mode ánh sáng
• Multimode có suy hao cao hơn vì ánh sáng phản xạ nhiều lần

Ví dụ tham khảo:

• Single Mode tại 1310nm: ~0.36 dB/km
• Single Mode tại 1550nm: ~0.22 dB/km
• Multimode tại 850nm: ~3.0 dB/km
• Multimode tại 1300nm: ~1.0 dB/km

Điều này lý giải vì sao Single Mode phù hợp cho các tuyến dài hàng chục kilomet.

Bước sóng và nguồn phát

• Multimode:
  • Bước sóng phổ biến: 850nm, 1300nm
  • Nguồn phát: LED hoặc VCSEL
  • Chi phí thấp, dễ triển khai
• Single Mode:
  • Bước sóng phổ biến: 1310nm, 1550nm
  • Nguồn phát: Laser
  • Độ chính xác cao, truyền xa tốt

Băng thông

• Multimode bị giới hạn bởi tán sắc mode
  • OM3/OM4/OM5 đạt tối đa ~28.000 MHz·km
• Single Mode về mặt lý thuyết không giới hạn băng thông, do chỉ có một mode ánh sáng

Đây là lý do Single Mode được ưu tiên cho các hệ thống cần nâng cấp lâu dài.

Màu sắc vỏ cáp

Theo tiêu chuẩn TIA-598C:

• Single Mode: màu vàng
• Multimode: màu cam (OM1/OM2) hoặc aqua (OM3/OM4/OM5)

Màu sắc giúp kỹ thuật viên dễ nhận biết và tránh đấu nhầm cáp.

Khoảng cách truyền dẫn

• Single Mode: từ vài km đến hàng chục km
• Multimode: vài chục mét đến vài trăm mét

Trong các ứng dụng 40G, 100G, Single Mode OS2 cho phép truyền xa hơn rất nhiều so với Multimode.

Nên chọn cáp quang Single Mode hay Multimode?

Không có loại cáp quang nào “tốt hơn tuyệt đối”. Việc lựa chọn phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu thực tế.

Khi nào nên chọn Single Mode?

• Tuyến cáp dài trên 500m
• Mạng GPON, FTTH, MAN, WAN
• Hệ thống cần độ ổn định cao
• Có kế hoạch mở rộng trong tương lai
• Yêu cầu băng thông lớn, suy hao thấp

Khi nào nên chọn Multimode?

• Kết nối trong trung tâm dữ liệu
• Mạng LAN nội bộ, phòng máy
• Khoảng cách ngắn dưới 300–400m
• Muốn tối ưu chi phí thiết bị

Một số lưu ý quan trọng

• Không trộn Single Mode và Multimode trực tiếp với nhau
• Không dùng module Multimode cho cáp Single Mode
• Có thể dùng module Single Mode trên Multimode trong một số trường hợp đặc biệt (kèm cáp điều hòa mode)

Kết luận

Single Mode phù hợp cho hạ tầng viễn thông và mạng đường dài, trong khi Multimode là lựa chọn kinh tế cho mạng nội bộ khoảng cách ngắn. Hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp bạn tối ưu chi phí đầu tư và đảm bảo hiệu quả vận hành lâu dài.

Nếu bạn đang cần tư vấn giải pháp cáp quang cho dự án hạ tầng viễn thông, Fasttel luôn sẵn sàng hỗ trợ với các sản phẩm cáp quang đạt chuẩn quốc tế và mức giá cạnh tranh nhất thị trường.

📞 Hotline Fasttel: 0869516565
📘 Facebook: Viễn Thông Công Nghệ Việt Nam Fasttel
🌐 Website: https://fasttel.vn
🌐 Website: https://www.cholonjsc.com
🎵 TikTok: https://www.tiktok.com/@fasttel.vn